vrijdag 9 mei 2008

Sexisme in linkse media

Er wordt beweerd dat De Morgen van de ondergang gered werd dankzij de overname door De Persgroep in 1989 (DM 9/5). Als je naar de lezerscijfers kijkt, vond de kentering echter pas jaren later plaats, toen De Morgen ervoor koos om een meer populaire toer op te gaan. De krant werd op allerlei vlakken (stijl, onderwerpen, lay-out,..) toegankelijker gemaakt, en met succes. Ook al was de krant onder Paul Goossens inhoudelijk sterker, dankzij deze ingreep hebben we gelukkig nog een progressieve krant in Vlaanderen. Maar als popularisering omslaat in plat sexisme, dan hoeft het voor mij niet meer.

Even terug in de tijd. In de jaren '80 en '90 verloren de alternatieve media, die er vaak een links profiel op nahielden, zwaar terrein. Dat kwam vooral omdat ze gelijkgesteld werden aan moeilijkdoenerij en droog academisme. Ze waren niet meer in lijn met de "tijdsgeest". Het overwegend mannelijke publiek voor dit soort media haakte massaal af. In dit decennium mag het allemaal wat populairder en lichter van toon. Een trieste bijwerking daarvan is echter het sexisme dat nu in veel alternatieve media de boventoon voert. Het "laddism" dat uit Groot-Britannië overwaaide, werd daarbij de norm: veel platte, en vaak vrouw-vernederende grappen moeten het profiel verbreden en het afhakende mannelijk publiek aan boord houden.

In Vlaanderen wees Woestijnvis voorzichtig de weg met bvb. "De Slimste Mens" en "De Laatste Show" (onder Marc Uytterhoeven), programma's vol aangebrande moppen en puberale humor. Zo wisten ze met TV-programma's die licht-alternatief van toon zijn, toch een reuzenpubliek te bereiken. Studio Brussel volgde dapper de trend en introduceerde het sjabloon van de haantje-de-voorste mannelijke presentator en zijn bevallige vrouwelijke sidekick die een aaneenschakeling van platte en regelmatig sexistische opmerkingen en grollen over zich heen krijgt. In Humo verkent huistekenaar Jeroom de grenzen van de smaak met allerlei grappig bedoelde afbeeldingen van vrouwen die vernederd en zelfs gefolterd worden. De Morgen onttrekt zich tot nog toe aan deze trend en verdient daarvoor werkelijk alle lof.

Maar hebben ze nu ook daar ontdekt dat hun publiek te vrouwelijk wordt? In elk geval komt de DM-showbiz-rubriek "Mensenlief", typisch zo'n rubriek die voor een populaire noot zorgt, de laatste tijd meer en meer "laddish" uit de hoek. Deze week nog werd een Amerikaanse actrice er gekwalificeerd als "een vers bestegen slet" (DM 6/5). Grappig hoor, maar het succes van DM van de afgelopen tien jaar bewijst dat je dergelijke uitlatingen niet nodig hebt om een breed publiek aan te spreken.

zaterdag 12 april 2008

Beurscrisis en volksverlakkerij

Het ultraliberale "financiële terrorisme" dat heerst op de beurs heeft de afgelopen maanden 6 keer het jaarbudget van de Europese Unie in rook doen opgaan (dixit Paul Goossens in De Morgen vandaag). Hij constateert met verbazing dat mensen niet kwader worden bij het horen van dat soort cijfers. En hij heeft gelijk, want eigenlijk komt het erop neer dat de onverantwoorde risico's van de banken en de speculatiedrift die hierop volgde, nu ertoe leiden dat de werknemers, die al jaren achtereen loonmatiging en productiviteitsstijgingen aan het slikken zijn, veel van die inspanningen zomaar zien weggeveegd worden.

Humo publiceerde deze week naar eigen zeggen een analyse met "nuance en fond" over de beurscrisis, in de vorm van een interview met econoom en beursgoeroe Pascal Paepen. De "analyse" is van een simplisme en een grofheid om bij te huilen. Hoewel er af en toe stilgestaan wordt bij enkele "decadente" uitwassen, baadt het betoog van Paepen in een bedenkelijk sfeertje van jolig cynisme en van beate bewondering voor de speculanten en banken die aan de oorsprong liggen van de hele crisis. Erger nog, door Paepens 'laissez faire, laissez aller' betoog voor te stellen als "ijzeren wetten" beweegt het interview zich op het randje van volksverlakkerij.

Eerste "wet" van Paepen: "de beurs heeft altijd gelijk". Wat een onzin. De beurs is een casino waar aandeelhouders en speculanten gokken met de toekomst van bedrijven en de werknemers die er werken. In het interview zelf komen genoeg voorbeelden aan bod van de irrationaliteit en het gepoker die heersen op de beurs, en die weinig meer met de echte economie te maken hebben.

Ook dat de beurs juicht telkens er mensen ontslagen worden, vindt Paepen normaal, want 'dat bewijst dat de bedrijven willen besparen'. Wat hij niet zegt, is dat dit mechanisme het gevolg is van nog zo'n geweldige "beurswet", namelijk dat bedrijven meer dan 10% winstgroei per jaar moeten boeken (en dus bvb. hetzelfde moeten produceren met elk jaar minder werknemers), omdat anders de beurs hun aandelen doet kelderen. Opnieuw, dit is geen wet, dit komt enkel door de hebberigheid van de aandeelhouders die de 10%-regel hebben uitgevonden.

Laatste "wet" van onze beursgoeroe: "er is geen alternatief". Heeft hij nog nooit gehoord van de Tobin taks, een uitgewerkt plan voor een internationale belasting op speculaties, zodat deze sterk ingeperkt kunnen worden? Of van belastingen op de winsten van grote traders? Of van de regelgeving om de technieken van de zgn. hefboomfondsen te verbieden, regelgeving die klaar lag maar die werd tegengehouden door Alan Greenspan? Om van meer radicale ingrepen nog maar te zwijgen. Deze ontsporing werd veroorzaakt door een blinde jacht op toplonen en topwinsten, over de rug van de 'echte economie'. Het alternatief is dus in wezen eenvoudig: dat soort toplonen en topwinsten sterk aan banden leggen, wegbelasten of onmogelijk maken. Het is wachten op politici en media die de publieke opinie genoeg kunnen mobilizeren zodat dit alternatief ook werkelijkheid kan worden.

vrijdag 28 maart 2008

Jean Bricmont

Een linkse, controversiële academicus met een uitgesproken profiel en een toonaangevende visie op internationale politiek?
In België?
Aan de Université Catholique de Louvain?

En toch is het mogelijk! Kijk bvb. hier of hier

donderdag 27 maart 2008

Hoe Cuba concreet steunen?

Met het aftreden van Fidel Castro in Cuba kan verwacht worden dat de Cubaanse Revolutie onder druk komt te staan. Het Cubaanse regime is verre van perfect, maar zoals geweten is het qua sociale rechten één van de beste ter wereld. Desondanks blijft links nog veel teveel aan de kant staan, sommigen willen zelfs heiliger zijn dan de paus en boycotten Cuba! Maar kopen ondertussen wel producten uit de VS, één van de schadelijkste en schandelijkste regimes ter wereld. Hoe vervreemd kan je als links mens zijn...

De meeste linksen vermijden om Cuba direct te steunen, murw geslagen door de media-matrakkage die enkel de aandacht vestigt op de politieke opposanten. De onderdrukking van die opposanten is wellicht in veel gevallen niet goed te praten (hoewel er zonder twijfel ook een behoorlijk aantal CIA agenten zal bij zijn, laten we niet naïef zijn). Maar in vergelijking met VS-gesteunde landen is het aantal politieke opposanten in de gevangenis zeer klein in Cuba, en martelingen onbestaande, daar is iedereen het over eens. De enige plaats in Cuba waar gemarteld wordt, is op Guantanamo Bay, door de Amerikanen.

Pas als Cuba onder de voet gelopen is, en terug het bordeel van de VS geworden, zullen die linksen wellicht met heimwee terugdenken aan de tijd dat er nog dat landje bestond waar men met vallen en opstaan een min of meer socialistisch land probeerde recht te houden. Ja, Nicaragua was altijd wat sympathieker, maar in Nicaragua is het linkse experiment dan ook al bijna 20 jaar verdwenen!

Voor wie niet zomaar wil afwachten tot het in Cuba zover is, hier een aantal mogelijkheden om het land concreet te steunen. En who cares dat er misschien af en toe een verdwaalde maoïst met die acties te maken heeft, boycot je ook de Damiaanactie omdat daar de katholieke zuil achter zit of het Rode Kruis vanwege de banden met het koningshuis?

- Steun Free the Five campagne:
Stort op reknr. 001- 0451780-30 van SFDW vzw met mededeling "Free the Five 2006", zie ook hier

- Steun syndicaat overheidspersoneel en sociaal huisvestingsproject:
rekeningnummer 000-0000074-74 van FOS in Brussel, vermelden van "Cuba projecten". Zie ook hier

Voor giften vanaf 30 euro krijg je een fiscaal attest. Dan betaal je eigenlijk netto zo'n 20 euro. En ook een kleinere gift helpt, want de overheid stort 5 of 6 euro bij, per euro die door een donateur gestort wordt!

Euthanasie in katholieke ziekenhuizen

Chris Gastmans, "ethisch adviseur" van het verbond van katholieke ziekenhuizen en prof aan de KULeuven, zegt dat patiënten die euthanasie willen, dan maar vooraf een niet-katholiek ziekenhuis moeten kiezen: "Als je kiest voor euthanasie, waarom kies je dan ook niet consequent het ziekenhuis dat beantwoordt aan je levensbeschouwelijke overtuiging?" (DM, 27/03).

Los van de minachting die hieruit spreekt van de vet gesubsidieerde katholieke sector ten aanzien van een wettelijk geregeld recht (en de groteske bewering dat de vraag naar euthanasie tot een bepaalde 'levensbeschouwing' beperkt zou zijn), zou de patiënt dan in elk geval veel beter geïnformeerd dienen te worden dan nu het geval is. Zeker omdat Gastmans beweert dat katholieke ziekenhuizen transparanter werken dan niet-katholieke: "Ons ethisch beleid is transparanter dan in veel niet-katholieke ziekenhuizen".

Uit het interview blijkt immers dat er enkele katholieke ziekenhuizen in Vlaanderen zijn die ook in de meest schrijnende gevallen euthanasie weigeren, meerdere weigeren het als iemand in langdurige coma ligt, en bij andere moeten dan weer eerst alle palliatieve middelen uitgeput zijn. Kan Caritas Catholica, in naam van de transparantie die het zo hoog in het vaandel draagt, zo snel mogelijk een duidelijke lijst publiceren van welke katholieke ziekenhuizen tot welke categorie behoren? Kan zij ervoor zorgen dat patiënten vòòr opname geïnformeerd worden over de geldende regels? En hoe zit het bij een spoedopname bvb. in geval van een ongeluk ver weg van "mijn eigen" ziekenhuis? Hoe weet ik dat ik niet naar een ziekenhuis word gevoerd waar men mij tegen mijn wil laat afzien?

In afwachting van iemand die de katholieke ziekenhuizen aan de wet houdt, zou er toch tenminste een lijst en duidelijke communicatie moeten komen zodat je weet waar je aan toe bent.

zondag 23 maart 2008

Hugo Claus

Kadinaal Danneels vond het nodig om in zijn Paashomilie de nagedachtenis van Hugo Claus te bekladden en zijn zelfgekozen dood af te schilderen als een laffe, haast verwende gril. Letterlijk zei hij: "Door zomaar uit het leven te stappen antwoordt men niet op het probleem van lijden en dood. Men loopt er in een boog om heen en omzeilt het. Omzeilen is geen heldendaad."

Even los van de lachwekkende stupiditeit (zal wel katholieke logica zijn) van de uitspraak dat een einde maken aan lijden geen antwoord biedt op 'het probleem van lijden', wil ik dan ook van de gelegenheid gebruik maken om de kardinaal, in lijn met zijn toespraak, een heldhaftig einde met uiterst pijnlijk lijden en langdurige afstomping toe te wensen. Maar wil hij de normale mensen vooral gerust laten met zijn morbide fantasieën?

Je vraagt je af waar iemand de arrogantie vandaan haalt om zich minachtend uit te spreken over de lijdensweg en de gemaakte keuzes van autonome mensen, en hoe hij er bij komt om zich te bedienen van wansmakelijke kwalificaties als "zomaar" uit het leven stappen.

Even met de woorden van de grootste Nederlandstalige dichter ooit:

"Jou om genade vragen? Vergeet het maar (..)

Ik wil geen vrede met jou,
en geen gebeden naar jou,

ik ken geen dierbare heer,
ik ben geen dienaar meer"
(Hugo Claus, De wangebeden)

"'Moeder, wie is die man in het wit
die daar staat te loeren in de hoek
van onze klas? Hij ruikt naar traangas!'-

- 'Kind, dat is de herder van God
die kamfer drinkt.
Kamfer vindt hij zalig, daarom wringt hij
dat in al zijn schapen hun strot'
(Hugo Claus, Een weerzinwekkend bezoek)

"Herinner u veeleer: boven het zo verweg
stervend gezicht van mijn moeder
de priester die hurkt en blaft en bidt."
(Hugo Claus, De Ziekte van Van Der Goes)

"Hoe lang zullen die gore godlikkers
nog regeren
over de tedere spier
in de vochtige kier?"
(Hugo Claus, Een weerzinwekkend bezoek)


(edit: reacties op dit bericht vallen te lezen hier)

zondag 9 maart 2008

Vrije meningsuiting?

De debatten over de aangekondigde anti-islamfilm van Geert Wilders blijven maar cirkelen rond het concept 'vrijheid van meningsuiting'. Ook vandaag weer in de Zevende Dag werd in het debat over de film tot in den treure gefocust op hoe ver de vrijheid van meningsuiting gaat en waar de verantwoordelijkheid begint. Dat een ultra-conservatief icoon als Mia Doornaert nogmaals de kans greep om aan te sporen om de moslim-gevoeligheden vooral niet te ontzien, is niet verwonderlijk. Dat een gematigd man als Louis Tobback lovend sprak over premier Balkenende omdat die Wilders op zijn verantwoordelijkheid bij eventuele aanslagen had gewezen, was dan weer veel verbazender.

Het kleinste kind in de moslimlanden begrijpt immers dat dit geen probleem van vrije meningsuiting is, maar een probleem van politieke, militaire en economische onderdrukking. De verontwaardiging over Mohammed-cartoons en Wilders-films is natuurlijk enkel zo hevig omdat deze gezien worden als de symbolische uitingen van een algehele polarisatie en oorlog van het Westen tegen de moslimwereld. Een polarisatie die zoals we inmiddels weten doelbewust door de Amerikaanse neoconservatieven is opgezet. Figuren als Wilders en Doornaert zijn in dit verhaal enkel nuttige idioten die de symbolische kant van de Amerikaanse anti-moslimoorlog stofferen.

Veel erger dan dat soort figuren zijn dan ook de Europese mainstream-politici die zich voor de politiek-militaire kar van Bush en Cheney laten spannen. De deelname van Nederland aan de inval in Irak en de huidige gevechten in het zuiden van Afghanistan (dankzij de CD&V nu ook samen met de Belgen) is een veel fundamentelere aggressie dan om het even welk filmpje. Hoe kan Balkenende nu de verantwoordelijkheid afwentelen op Wilders als hij zelf mee het startschot van de vijandelijkheden heeft gegeven? Als onze bestuurders zich niet heel expliciet distantiëren van de Amerikaanse oorlogszucht, dragen zij een veel grotere verantwoordelijkheid als er straks doden vallen. Met vrije meningsuiting heeft dit niets te maken, enkel met politieke moed.